Xu xê cốm là gì? Hương vị khác gì so với bánh xu xê truyền thống

Bánh xu xê là món bánh truyền thống gắn liền với văn hóa cưới hỏi của người Việt với vỏ trong dẻo, nhân đậu xanh ngọt bùi, bình dị và đằm thắm theo đúng cách của đồ ăn cũ. Gần đây, một phiên bản mới xuất hiện và thu hút không ít người tò mò: Xu xê cốm. Vẫn là chiếc bánh phu thê quen thuộc đó nhưng thêm vào hương thơm của cốm lúa nếp non theo cách rất Hà Nội. Nhiều người chưa thử nhưng đã muốn biết xu xê cốm có gì khác, hương vị thế nào và liệu có ngon hơn bánh thông thường không. Bài viết này sẽ giải thích rõ xu xê cốm là gì, điểm đặc biệt nằm ở đâu và khi nào thì nên chọn mua/tặng loại bánh này.

1. Xu xê cốm là gì?

Xu xê cốm là biến tấu trực tiếp từ bánh xu xê truyền thống, trong đó cốm được đưa vào như một nguyên liệu chủ đạo thay vì chỉ là phụ liệu trang trí. Về cấu trúc, xu xê cốm giữ nguyên nền tảng của bánh xu xê gốc: Vỏ bánh làm từ bột năng hoặc bột sắn dây mang lại sự dẻo, trong, nhìn xuyên thấy nhân cùng với nhân đậu xanh ngọt bùi bên trong. Điểm khác biệt của xu xê cốm nằm ở vỏ bánh: Cốm được xay mịn hoặc để nguyên hạt nhỏ trộn vào bột vỏ, tạo ra màu xanh nhạt tự nhiên và mùi thơm đặc trưng của lúa nếp non lan nhẹ vào từng miếng bánh.

Đây không phải lần đầu người Hà Nội đưa cốm vào một món bánh quen thuộc. Cốm vốn đã có mặt trong xôi cốm, chè cốm, bánh cốm, bỏng cốm, chả cốm,... Xu xê cốm chỉ là thêm một cách nữa để người ta tận dụng nguyên liệu đặc sản này theo hướng vừa giữ được tinh thần truyền thống vừa tạo ra điều gì đó mới hơn.

2. Xu xê cốm có gì đặc biệt?

So với bánh xu xê truyền thống, xu xê cốm không thay đổi quá nhiều nhưng lại tạo ra trải nghiệm ăn khác hẳn chỉ vì một nguyên liệu được thêm vào. Người đã ăn cả hai đều nhận ra ngay sự khác biệt, dù khó diễn đạt chính xác vì nó thiên về cảm giác hơn là so sánh rõ ràng:

Hương thơm của bánh: Khi mở lá bánh xu xê thông thường, mùi nhận được chủ yếu là mùi lá chuối, đường và đậu xanh tạo nên sự quen thuộc và dễ chịu. Bánh xu xê cốm có thêm một tầng mùi khác phía dưới, chính là hương lúa nếp non nhẹ, thanh, hơi ngai ngái theo đúng cách của cốm tươi. Mùi đó không lấn át mùi đậu xanh hay lá chuối mà chỉ thoảng lên như một lớp nền và biến mất ngay sau khi cắn miếng đầu tiên. Chính sự nhẹ nhàng và không phô trương đó lại là thứ khó quên. Ai đã quen mùi cốm Hà Nội sẽ nhận ra ngay, và thứ ký ức gắn với mùa thu, với gánh cốm dạo phố cũ sẽ ùa về theo nhịp độ thưởng thức.
Màu sắc của bánh: Vỏ xu xê cốm có màu xanh nhạt, không đồng đều hoàn hảo như màu nhuộm phẩm. Chính sự không đồng đều đó mới là dấu hiệu của cốm thật vì màu từ hạt cốm xay vào bột sẽ có chỗ đậm hơn, chỗ nhạt hơn, nhìn rất tự nhiên. Màu xanh nhạt của vỏ cốm khi kết hợp với lớp nhân vàng của đậu xanh bên trong tạo ra sự tương phản màu sắc đẹp và tươi hơn so với vỏ trắng trong của bánh xu xê thông thường. Đây là lý do xu xê cốm trông bắt mắt hơn khi chụp ảnh và được dùng nhiều trong các mâm lễ.
Hương vị dịu ngọt, dễ ăn: Phần lớn người thử xu xê cốm lần đầu đều nhận xét rằng bánh dễ ăn hơn bánh xu xê truyền thống nhờ hương cốm trong vỏ tạo ra một tầng vị khác làm cân bằng lại độ ngọt của nhân đậu xanh. Vị ngọt vẫn ở đó nhưng không còn là thứ duy nhất người ta cảm nhận được.

3. Xu xê cốm thường được dùng trong dịp nào?

Xu xê cốm không phải loại bánh dùng cho một dịp cố định. Ngoài ý nghĩa lễ nghi, loại bánh này còn có thể dùng như quà tặng hoặc món ăn thường ngày nhờ hương vị dễ chịu.Một số dịp mà bánh xu xê cốm được dùng phổ biến nhất bao gồm:

Lễ cưới hỏi: Xu xê cốm giữ nguyên ý nghĩa của bánh phu thê truyền thống, hai chiếc bánh cặp đôi, gói lá chuối, buộc lạt đỏ, tuy nhiên, màu xanh của cốm tạo thêm điểm nhấn trên mâm lễ. Với những gia đình muốn mâm quả có chút khác biệt mà vẫn tôn trọng lễ nghi truyền thống, đây là lựa chọn hợp lý.
Làm quà biếu: Hương cốm đặc trưng, màu xanh tự nhiên bắt mắt và mang ý nghĩa Hà Nội rõ ràng, đây là ba yếu tố tạo nên một món quà vừa có câu chuyện vừa không giống thứ người khác hay tặng. Món quà này đặc biệt phù hợp khi mang ra ngoài Hà Nội hoặc tặng người nước ngoài muốn trải nghiệm ẩm thực truyền thống.
Thưởng thức hàng ngày: Xu xê cốm không cần gắn với dịp lễ mới nên ăn. Vị ngọt dịu nhẹ, ăn kèm trà xanh hay trà sen vào buổi chiều sẽ tạo nên sự kết hợp thú vị.

4. Xu xê cốm mua ở đâu?

Xu xê cốm không phải thứ bày sẵn ở mọi tiệm bánh nhưng nó cũng không hề khó tìm nếu biết tìm đúng chỗ. Điều quan trọng hơn là bạn cần chọn được cơ sở có dùng cốm thật chứ không phải cốm pha phẩm màu. Một số địa chỉ mà các bạn có thể tham khảo khi mua xu xê cốm bao gồm:

Cửa hàng đặc sản Hà Nội: Đây là kênh mua hàng tiện lợi nhất, đặc biệt với người đang ở ngoài thành phố hoặc khách du lịch. Các shop đặc sản khu vực phố cổ hay các cửa hàng đặc sản tại sân bay Nội Bài thường có xu xê cốm trong danh mục hàng, đóng gói sẵn, tiện mang theo khi đi xa.
Tiệm bánh truyền thống tại các làng nghề cốm như Mễ Trì: Nếu có thời gian di chuyển thì đây chính là lựa chọn tốt nhất và đảm bảo được chất lượng nguyên liệu. Cơ sở làm bánh trực tiếp từ cốm làng nghề thường cho hương vị cốm rõ hơn, màu tự nhiên hơn so với bánh mua qua trung gian. Một số địa chỉ tại Mễ Trì như Cốm mộc Ngô Thức không chỉ bán cốm nguyên liệu mà còn có các sản phẩm khác được chế biến từ cốm để chọn mua và thưởng thức.
Đặt online: Với xu hướng thị trường hiện nay, nhiều cửa hàng đã có shop online trên các sàn thương mại điện tử hoặc là website riêng để khách hàng có thể tìm hiểu và đặt hàng từ xa. Tuy nhiên, khi mua online, chúng ta nên tìm hiểu rõ về độ uy tín của cơ sở cũng hỏi rõ cốm dùng từ nguồn nào và thời gian bảo quản để tránh nhận bánh đã quá hạn sử dụng.

Bánh xu xê cốm là biến tấu thú vị và tự nhiên từ bánh xu xê truyền thống. Điểm nổi bật nằm ở hương thơm lúa nếp non nhẹ nhàng và màu xanh tự nhiên của vỏ bánh đem lại trải nghiệm ăn khác hẳn bánh thông thường dù cấu trúc không thay đổi nhiều. Nếu đang tìm một loại bánh truyền thống để thử lần đầu hoặc muốn mang về làm quà sau chuyến Hà Nội, xu xê cốm là lựa chọn vừa có ý nghĩa vừa không trùng với thứ người ta hay tặng.